BAHAGI 1
“Sigurado kang pupunta siya?”
Napalingon ako kay Tita Lorna habang inaayos niya ang laylayan ng suot kong simpleng itim na damit.
“Hindi ko alam,” sagot ko. “Pero may dahilan kung bakit niya ako inimbitahan.”
“Baka gusto ka lang niyang ipahiya.”
“Alam ko.”
“Mariel, puwede ka pa ring umatras.”
Tumingin ako sa salamin. Hindi mamahalin ang damit ko. Walang malalaking alahas. Wala ring make-up na ginawa ng propesyonal. Pero malinis ang buhok ko, tuwid ang likod ko, at hindi na ako nanginginig.
“Limang taon akong umiwas,” sabi ko. “Ngayong siya na ang nagbukas ng pinto, papasok ako.”
Sa kabilang kuwarto, naririnig ko ang kambal.
“Mommy, bagay ba sa akin ito?”
“Mommy, saan tayo pupunta?”
“Sa kasal,” sagot ko.
“Kasama ba si Daddy?”
Tumigil ako sandali bago lumabas ng kuwarto.
“Nandoon siya.”
Hindi ko sinabi na hindi pa niya nakikita nang personal ang dalawa mula nang umalis siya. Hindi ko rin sinabi na alam nilang may ama silang si Andres, pero hindi nila alam kung bakit hindi ito dumadalaw.
Pagsapit ng alas-sais, may humintong itim na Rolls-Royce sa tapat ng bahay. Bumaba ang driver at binuksan ang pinto.
Napatingin ang mga kapitbahay. Sanay silang makita akong sumasakay ng jeep o nagmamadaling maglakad papunta sa maliit kong opisina. Ngayon, kasama ko ang kambal sa likod ng mamahaling sasakyan na ipinadala ng isang lalaking minsang nagsabing wala akong mararating.
“Mommy, sa atin ba ito?” tanong ni Nico.
“Hindi. Sasakyan lang natin ngayong gabi.”
“Baka mayaman na si Daddy,” sabi ni Nica.
Hindi ako sumagot.
Pagdating namin sa garden venue sa Taguig, agad kong napansin ang mga ilaw, mamahaling bulaklak, at mahabang mesa na puno ng kristal na baso. May malaking screen sa likod ng entablado. Nakalagay doon ang pangalan nina Andres at Bianca.
Pagkababa namin, tumahimik ang ilang bisita.
May nakapansin sa kambal. May nakapansin sa akin. May nakapansin sa sasakyan.
Isang event coordinator ang mabilis na lumapit.
“Ma’am, kayo po ba si Mariel Santos?”
“Oo.”
“May nakalaan pong mesa sa inyo sa harap.”
“Hindi na kailangan. Sa likod na lang kami.”
“Utos po ni Sir Andres.”
Nakita ko siya sa entablado. Naka-puting tuxedo, hawak ang mikropono, at nakangiti sa mga bisita. Nang makita niya ako, naputol ang sinasabi niya.
Hindi niya agad tiningnan ang kambal. Sa akin muna nakatuon ang mga mata niya.
Mula sa tabi niya, lumapit si Bianca. Nakasuot siya ng gown na tila ginawa para ipaalala sa lahat kung magkano ang halaga ng kasal.
“Siya ba?” tanong niya.
“Mariel,” sagot ni Andres.
Lumapit si Bianca sa amin at ngumiti.
“Ang tapang mong pumunta.”
“Imbitado ako.”
“Akala ko hindi mo kakayanin.”
“Hindi ako pumunta para makipag-agawan.”
Napatingin siya sa kambal.
“Sino sila?”
Bago ako makasagot, nagsalita si Nica.
“Ako si Nica. Siya si Nico. Anak kami ni Daddy Andres.”
Parang may bumagsak na baso sa buong hardin.
Napatingin ang mga bisita kay Andres.
Nawala ang ngiti niya.
“Mariel, ano’ng ginagawa mo?” mahina niyang tanong.
“Dinala ko ang mga anak mo.”
“Hindi ito ang tamang lugar.”
“Dito mo ako pinapunta.”
Lumapit ang isang lalaking naka-gray suit. Si Ramon, dating kaibigan ni Andres at isa sa mga organizer ng kasal.
“Sir, kailangan nating ituloy ang program.”
“Sandali,” sabi ni Andres.
May bisitang bumubulong.
“May anak pala siya?”
“Bakit hindi sinabi?”
“Baka gawa-gawa lang.”
Hinawakan ni Andres ang mikropono nang mas mahigpit.
“Mariel, umalis ka na bago lumala ito.”
Napangiti ako nang kaunti.
“Hindi pa nga nagsisimula ang programa.”
“Hindi mo ako sisirain sa sarili kong kasal.”
“Hindi kita sinisira, Andres. May mga bagay lang na hindi mo kayang itago habang buhay.”
Lumapit si Bianca. Namumula ang mukha niya.
“May ebidensiya ka bang mga anak mo sila?”
Kinuha ko ang telepono ko at ipinakita ang dalawang birth certificate. Nandoon ang pangalan ni Andres bilang ama.
Hindi siya tumingin sa papel.
“Ayos lang ba kayo, Mommy?” tanong ni Nico.
Niyuko ko siya.
“Ayos lang.”
Biglang tumunog ang malaking screen sa likod ng entablado. Sa halip na wedding montage, lumabas ang isang folder na may pamagat:
PROJECT LUNA — CONFIDENTIAL AUDIT
Namutla si Andres.
Napatingin sa akin ang lahat.
“Anong kalokohan ito?” sigaw niya.
“Hindi ako ang naglagay niyan,” sabi ko.
Sa screen, lumitaw ang mga bank transfer, pirma, at listahan ng mga supplier. Sa pinakailalim, malinaw ang halaga ng perang ginamit para sa kasal.
Parehong-pareho ang halaga sa pondong nawawala sa isang kompanyang pinamumunuan ni Andres.
May lumapit na babae mula sa likod ng mga bisita. Nakasuot siya ng simpleng navy blazer at may hawak na folder.
“Hindi siya ang naglagay niyan,” sabi ng babae. “Ako.”
Nakilala ko siya. Si Atty. Camille Reyes, dating legal adviser ng kompanya ni Andres.
Tumingin siya sa buong venue.
“At may dala akong mas kumpletong kopya.”
Doon ko naintindihan na ang gabing ito ay hindi lang tungkol sa akin.
At hindi lang si Andres ang may tinatago.
Kaya naman,
BAHAGI 2
Hindi gumalaw ang mga bisita. Lahat sila nakatingin kay Atty. Camille.
Si Andres ang unang nakabawi.
“Camille, umalis ka rito.”
“Hindi na ako empleyado mo.”
“May legal action laban sa’yo kapag hindi ka umalis.”
“Mas mabuti. Doon natin pag-uusapan ang lahat.”
Lumapit ang security guard, pero itinaas ni Camille ang hawak niyang folder.
“Kung gagalawin ninyo ako, ipapadala ko ang buong file sa mga awtoridad at sa board.”
Biglang umatras ang guard.
Hindi ko alam kung dapat ba akong matakot o huminga nang maluwag. Hindi ko inasahan na may ibang taong darating para ilantad si Andres. Ang plano ko lang ay ipakita ang kambal at harapin siya.
“Mariel,” sabi ni Camille, “kailangan kitang makausap.”
“Bakit ako?”
“Dahil ikaw ang nasa orihinal na papeles.”
Napatingin ako kay Andres.
“Anong ibig niyang sabihin?”
“Wala siyang alam,” mabilis na sagot ni Andres.
“Alam niya ang sapat para tumulong sa’yo,” sabi ni Camille.
“Tumigil ka!”
Muling nag-ingay ang mga bisita. May ilan nang naglalabas ng telepono. May isa pang kumukuha ng video habang nagtatago sa likod ng malaking halaman.
Lumapit sa akin si Ramon.
“Ma’am, puwede ba nating ilipat ito sa private room?”
“Hindi,” sabi ni Camille. “Dito dapat marinig ng lahat. Lalo na ng mga taong nagbayad para sa gabing ito.”
Napatingin ang mga tao sa kanilang mga mesa.
“Anong ibig mong sabihin na nagbayad kami?” tanong ng isang matandang babae.
“Marami sa inyo ang nagbigay ng donasyon sa Andres Villanueva Foundation,” sagot ni Camille. “Ang pondong iyon ay para sa scholarship ng mga estudyante sa Pampanga at Batangas.”
“Hindi ko alam na may foundation siyang ganoon,” sabi ni Bianca.
Napalingon si Andres sa kanya.
“Bianca, huwag kang makinig sa kanya.”
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
“Hindi ito ang oras.”
“Kung hindi ngayon, kailan?”
May nagpatugtog ng maikling sound effect mula sa control booth. Lumabas sa screen ang scanned documents. May mga pirma nina Andres at Ramon. May mga invoice para sa catering, flowers, gown, at venue.
Parehong supplier ang nakalista sa bawat invoice, pero magkakaiba ang pangalan ng kompanya.
“Mga dummy company,” sabi ni Camille. “Parehong account ang tumatanggap ng bayad.”
“Peke iyan,” sabi ni Ramon.
Lumapit si Camille sa screen at tinuro ang isang pirma.
“Puwedeng peke ang isang dokumento. Pero mahirap pekein ang buong trail ng pera.”
May lumapit na lalaki mula sa gilid ng entablado. Nakasuot siya ng barong at may hawak na maliit na envelope.
“Sir Andres,” sabi niya, “dumating na po ang auditor.”
“Hindi ko siya pinapunta.”
“Hindi na po kailangan ng pahintulot ninyo.”
Ibinigay niya kay Camille ang envelope.
Binuksan niya iyon at inilabas ang isang notice mula sa Securities and Exchange Commission at isang sulat mula sa board of trustees ng foundation.
“Simula kaninang umaga, suspended ang access ni Andres Villanueva sa lahat ng accounts ng foundation,” sabi niya. “May formal investigation na rin sa paggamit ng pondo.”
Nanlaki ang mata ni Bianca.
“Investigation?”
“Camille, sino ang nagbigay sa’yo ng authority?” tanong ni Andres.
“Ang board.”
“Wala silang karapatan.”
“May karapatan sila kapag ikaw ang pinaghihinalaang gumagamit ng pera ng foundation para sa sariling kasal.”
Naglakad si Andres palapit sa akin.
“Mariel, sabihin mong wala kang alam sa lahat ng ito.”
“Ano bang dapat kong sabihin?”
“Sabihin mong ginagamit ka lang nila.”
“Hindi ko nga alam kung bakit nasa papeles ang pangalan ko.”
“Dahil gusto nilang sirain ako.”
“Bakit ako kasama?”
Hindi siya sumagot.
Iyon ang unang pagkakataon na nakita kong wala siyang mabilis na sagot. Dati, kapag nahuhuli siyang nagsisinungaling, binabago niya agad ang usapan. Ngayon, nasa harap niya ang kambal, ang asawa niyang si Bianca, ang mga bisita, at mga dokumentong hindi niya kayang itago.
Lumapit si Nica sa akin.
“Mommy, galit ba si Daddy?”
“Hindi siya galit sa’yo.”
“Hindi niya kami binabati.”
Hindi ako nakasagot.
Narinig iyon ni Bianca. Napatingin siya sa kambal, saka kay Andres.
“Iniwan mo sila?”
“Hindi ganoon iyon.”
“Limang taon kang hindi nagpadala kahit isang mensahe,” sabi ko. “Hindi mo man lang tinanong kung kumusta sila.”
“May trabaho ako.”
“May trabaho rin ako.”
“Hindi ko kayang alagaan ang dalawang bata noon.”
“Pero kaya mong bumili ng ganitong kasal?”
Napayuko siya nang bahagya.
May isang bisita ang tumayo.
“Magkano ang nawawala?” tanong niya kay Camille.
“Sa unang audit, mahigit labingwalong milyon.”
Napahawak sa dibdib ang isang babaeng may suot na brilyante.
“Kasama ba ang donasyon namin?”
“Kasama ang bahagi nito.”
“Hindi puwede,” sabi ng lalaki sa tabi niya. “Nakapirma ako sa foundation dahil para sa mga scholar.”
“May mga batang hindi nakatanggap ng allowance nitong dalawang semester,” sagot ni Camille.
Napalingon ang lahat kay Andres.
“Baka delayed lang ang release,” sabi niya.
“Hindi,” sabi ni Camille. “Inilipat ang pera sa tatlong account. Isa sa mga iyon ay konektado sa wedding planner.”
“Hindi akin ang account na iyon.”
“Iyon ang sinasabi ng record.”
Tumunog ang telepono ni Andres. Tiningnan niya ang screen, saka agad pinatay.
“Kanino iyon?” tanong ni Bianca.
“Wala.”
“May tumatawag sa’yo nang paulit-ulit.”
“Bianca, please.”
“Hindi. Gusto kong malaman.”
Lumapit si Bianca kay Camille.
“May pangalan ba ako sa mga papeles?”
Tumigil si Camille.
“Meron.”
“Sabihin mo.”
“May approval sa isang transfer na nakapangalan sa iyo.”
Namutla si Bianca.
“Hindi ako pumirma niyan.”
“Alam ko,” sabi ni Camille. “Kaya kasama ka rin sa mga kailangang protektahan.”
“Bakit ako?”
“Ginamit ang pangalan mo para magmukhang legal ang ilang bayarin.”
Tumalikod si Bianca kay Andres.
“Ginamit mo ako?”
“Hindi kita ginamit.”
“May pirma ko.”
“Hindi ko alam kung paano napunta roon.”
“Pero ikaw ang may hawak ng mga dokumento.”
Hindi na siya sumagot.
May isang waiter na lumapit sa akin.
“Ma’am, may naghihintay po sa labas. Sabi niya kailangan daw kayong makausap.”
“Sino?”
“Isang babae po. May kasamang dalawang pulis.”
Mabilis na kumalat ang balita sa venue. May mga pulis sa labas. Hindi ko alam kung para sa imbestigasyon o dahil may tumawag na sa kanila.
Lumabas kami ni Camille. Sumunod ang ilang bisita, pero hinarang sila ng security.
Sa driveway, may dalawang pulis at isang babaeng naka-white blouse. Nakilala ko siya matapos ang ilang segundo.
Siya si Elena Villanueva, ina ni Andres.
Hindi ko siya nakita mula nang umalis ako sa bahay nila limang taon na ang nakalipas. Noong panahong iyon, sinabi niyang hindi niya kayang makialam sa desisyon ng anak niya.
Ngayon, lumapit siya sa akin na may hawak na lumang envelope.
“Mariel,” sabi niya, “patawad.”
Hindi ako sumagot.
“May kailangan kang malaman tungkol sa kambal.”
“Alam kong anak sila ni Andres.”
“Hindi iyon ang tinutukoy ko.”
Tumingin siya sa dalawang bata.
“Bago umalis si Andres, may pinirmahan siyang kasunduan. Hindi lang niya iniwan ang responsibilidad. Iniwan niya rin ang karapatan niya sa isang trust fund para sa mga anak niya.”
Nagulat ako.
“Anong trust fund?”
“May bahagi sa lumang kompanya ng pamilya. Nakalaan iyon para sa dalawang bata.”
“Bakit hindi ko alam?”
“Dahil pinatago niya ang dokumento.”
Mabilis na kinuha ni Camille ang envelope.
“May orihinal ba rito?”
Tumango si Elena.
“Mayroon. At may isa pang bagay.”
Binuksan niya ang envelope. May lumang kasunduan, notarized at may pirma ni Andres.
Nakasaad doon na kapag hindi niya natupad ang support obligation sa loob ng isang taon, mawawala sa kanya ang kontrol sa bahagi ng trust at mapupunta iyon sa legal guardian ng mga bata.
Ako ang legal guardian.
Napatingin ako kay Camille.
“Ibig sabihin?”
“Ibig sabihin, hindi lang scholarship fund ang hawak ng board,” sabi niya. “May koneksyon ang trust ng kambal sa kumpanya.”
“Anong koneksyon?”
“Ang kumpanyang ginagamit ni Andres para ilipat ang pera ng foundation ay may shares na nakapangalan sa trust ng mga anak mo.”
Naramdaman kong nanlamig ang mga kamay ko.
“Ginamit niya ang shares ng mga bata?”
“Hindi pa sigurado. Pero may mga dokumentong nagsasabing isinangla ang mga ito bilang collateral.”
“Para sa kasal?”
“Para sa kasal at sa iba pang utang.”
Bumalik kami sa loob. Hindi na maayos ang venue. May mga taong nakatayo, may mga kumukuha ng litrato, at may mga supplier na nagtatanong kung sino ang magbabayad.
Si Andres ay nasa tabi ng entablado, kausap si Ramon nang pabulong.
Nang makita niya ang envelope sa kamay ko, agad siyang lumapit.
“Huwag mong buksan iyan dito.”
“Bakit?”
“Hindi mo naiintindihan.”
“Gusto kong maintindihan.”
“Mariel, hindi mo kayang hawakan ang negosyong iyon.”
“Hindi ko kailangang hawakan. Kailangan ko lang protektahan ang mga anak ko.”
“Kasama sa negosyo ang future nila.”
“Future nila ang isinangla mo.”
Huminto siya.
Tumahimik ang mga bisita.
“Hindi ko sila isinangla,” sabi niya.
“May dokumento.”
“Temporary lang iyon.”
“Limang taon mong tinawag na temporary ang pagkawala mo.”
“Ginawa ko iyon para makabawi.”
“Kanino? Sa sarili mo?”
Lumapit si Bianca, hawak ang bouquet na kanina pa niya hindi binitiwan.
“Andres, totoo ba?”
“Huwag kang makialam.”
“Ako ang ikakasal sa’yo.”
“Hindi na matutuloy ang kasal kung patuloy kang nagtatanong.”
“Hindi na ito kasal,” sagot niya. “Ito ay panloloko.”
Nabitawan niya ang bouquet. Hindi iyon malakas na tunog, pero sapat para mapatingin ang lahat.
“Bianca,” sabi ni Andres, “may paraan pa para ayusin natin ito.”
“Hindi ko gustong ayusin ang bagay na hindi ko alam.”
“Puwede nating ipagpaliban.”
“Hindi. Tapos na.”
Tinanggal niya ang singsing at inilapag iyon sa palad ni Andres.
“Hindi ako papakasal sa lalaking gumagamit ng pangalan ko para pagtakpan ang utang niya.”
Lumabas siya ng venue nang hindi lumilingon.
Naiwan si Andres sa gitna ng mga mesa, habang ang mga ilaw sa screen ay patuloy na nagpapakita ng mga transfer.
Maya-maya, dumating ang mga imbestigador. Kinuha nila ang mga dokumento, laptop, at hard drive mula sa control booth.
Tinanong nila ako kung handa akong magsumite ng statement.
“Oo,” sagot ko.
“May alam ka bang ibang account o ari-arian?”
“Mayroon akong isang bagay na hindi pa ninyo alam.”
Tumingin sa akin si Camille.
“Ano iyon?”
“May nagpadala sa akin ng mga kopya ng papeles tatlong buwan na ang nakalipas.”
“Sino?”
Kinuha ko ang telepono ko at ipinakita ang anonymous email.
Walang pangalan ang sender. Isang linya lang ang nakasulat:
Huwag mong hayaan na maikasal siya. Hindi pera ang pinakamalaking sikreto niya.
“Bakit hindi mo agad sinabi sa akin?” tanong ni Camille.
“Hindi ako sigurado kung totoo. Akala ko baka bitag.”
“May attachment ba?”
“Meron.”
Binuksan ko ang isang audio file. Hindi malinaw ang unang ilang segundo. May ingay ng air conditioner at kaluskos ng papel.
Pagkatapos, narinig ko ang boses ni Andres.
“Kapag nagtanong si Mariel tungkol sa mga bata, sabihin mong wala nang natira.”
Napatingin ako sa kanya.
Nasa likod siya ng dalawang imbestigador. Narinig din niya ang recording.
Hindi siya makapagsalita.
Pero may isa pang boses sa audio.
Boses iyon ng isang babae.
“Paano kung malaman niyang hindi ikaw ang ama?”
Nawala ang hangin sa paligid ko.
Tumingin ako kay Nico at Nica. Magkatabi silang nakatayo, parehong hawak ang kamay ko.
Napatingin si Andres kay Elena.
“Ma,” sabi niya, “sino ang nagpadala niyan?”
Hindi sumagot ang ina niya.
Ako ang nagsalita.
“Hindi ikaw ang ama?”
Lumapit si Elena, nanginginig ang mga labi.
“Mariel, may bagay akong dapat sinabi noon.”
“Sabihin mo ngayon.”
Tumingin siya sa kambal.
“Hindi magkapareho ang ama nila.”
Napahigpit ang hawak ko sa kamay ng mga bata.
“Ano?”
“Si Nica ay anak ni Andres,” sabi ni Elena. “Pero si Nico…”
Hindi niya natapos.
Mula sa likod namin, may lalaking nagsalita.
“Si Nico ay anak ko.”
Napalingon ako.
Isang lalaking naka-dark jacket ang nakatayo sa bukana ng venue. Hindi ko siya kilala. Pero kilala siya ni Andres.
Lumapit siya nang dahan-dahan at inilabas ang isang lumang litrato.
“Ang pangalan ko ay Gabriel Cruz,” sabi niya. “At limang taon kong hinintay na sabihin sa iyo ni Andres ang katotohanan.”
Napatitig ako sa litrato. Nandoon ako, mas bata, nakangiti, at may hawak na ultrasound result. Sa tabi ko si Gabriel.
Hindi ko maalala ang araw na iyon.
“Hindi maaari,” sabi ko.
“May memory gap ka pagkatapos ng aksidente sa probinsya,” sabi niya. “Sinabi ni Andres sa lahat na umalis ka dahil ayaw mo sa kanya. Pero bago iyon, ako ang kasama mo.”
Umiling ako.
“Wala akong maalala.”
“Alam ko. May mga papeles ako mula sa ospital.”
Napaatras si Andres.
“Gabriel, huwag mong idamay ang pamilya ko.”
“Pamilya mo? Iniwan mo ang isang bata na hindi naman sa’yo, at kinuha mo ang perang nakalaan para sa kanya.”
Lumapit si Camille kay Gabriel.
“May DNA result ka ba?”
“Mayroon.”
Inabot niya ang envelope.
Hindi ko agad binuksan. Nakatingin sa akin sina Nico at Nica. Hindi nila alam kung bakit biglang nagbago ang lahat.
“Mommy,” sabi ni Nica, “uuwi na ba tayo?”
Hinawakan ko ang dalawang kamay nila.
“Oo. Uuwi tayo.”
Bago kami makalabas, humabol si Andres.
“Mariel, pakinggan mo ako.”
“Limang taon kitang pinakinggan sa isip ko. Sapat na iyon.”
“Hindi mo alam ang buong kuwento.”
“Alam ko ang ginawa mo.”
“Hindi ko ninakaw ang lahat.”
“Pero kinuha mo ang hindi sa iyo.”
Hindi siya sumagot.
Sa labas, naghihintay ang Rolls-Royce. Hindi ko alam kung kanino talaga iyon. Nang tanungin ko ang driver, sinabi niyang pagmamay-ari iyon ng isang kompanyang kliyente ni Camille.
“Hindi sa akin,” sabi ko.
“Hindi mahalaga,” sagot ni Camille. “Ngayong gabi, kailangan ninyong makauwi nang ligtas.”
Sumakay kami ng kambal. Si Gabriel ay sumakay sa kabilang sasakyan kasama si Elena at ang mga imbestigador.
Habang umaandar kami sa EDSA, binuksan ko ang envelope.
May resulta ng pagsusuri. May mga rekord mula sa ospital. May lumang mensahe na ipinadala ko kay Gabriel limang taon na ang nakalipas.
Kung may mangyari sa akin, alagaan mo si Nico. Hindi ko alam kung mapagkakatiwalaan ko si Andres.
Nanginginig ang kamay ko.
Hindi ko maalala ang mensaheng iyon. Pero alam kong akin ang pirma sa ilalim.
Sa likod ng papel, may isa pang sulat.
Hindi aksidente ang pagkawala ng alaala mo. May taong nagbayad para maniwala kang iniwan ka ni Gabriel.
Napatingin ako sa bintana. Dumadaan ang mga ilaw ng lungsod, pero hindi ko makita nang malinaw ang daan.
“Mommy,” sabi ni Nico, “bakit ka umiiyak?”
Pinunasan ko agad ang mukha ko.
“Hindi ako umiiyak.”
“Pero basa ang mata mo.”
“Pagod lang ako.”
Hindi ko pa kayang sabihin sa kanila ang lahat.
Hindi ko rin alam kung sino ang nagbayad, sino ang nagsinungaling, at bakit pinili ni Gabriel na manahimik nang limang taon.
Pagdating namin sa bahay, may bagong mensahe sa telepono ko mula sa anonymous sender.
Huwag mong pagkatiwalaan si Gabriel. Siya ang unang kumuha ng pera.
Kasunod nito ang isang litrato.
Nasa litrato si Gabriel, si Andres, at isang bank manager. Hawak nila ang parehong folder na nakita ko sa kasal.
Tinitigan ko iyon nang matagal.
May dalawang lalaking nagsasabing pinoprotektahan nila ang mga anak ko.
At pareho silang maaaring nagsisinungaling.
Sa loob ng bahay, natulog ang kambal na parang walang nagbago. Umupo ako sa tabi nila at pinanood ang paghinga nila.
Kinabukasan, pupunta ako sa abogado.
Pero bago ako makatulog, may kumatok sa pintuan.
Tatlong beses.
Pagbukas ko, wala roon si Gabriel.
Si Andres ang nakatayo sa labas, walang tuxedo, walang singsing, at may dalang maliit na kahon.
“Mariel,” sabi niya, “alam ko kung sino ang nagpadala ng mga email.”
“Ano ang laman ng kahon?”
“Ang tunay na testamento ng ama ko.”
“Bakit mo ibinibigay sa akin?”
“Totoo ang sinabi ni Camille. Pero may isang bahagi siyang hindi alam.”
Binuksan niya ang kahon.
Nandoon ang isang lumang susi at isang memory card.
“Kung gagamitin mo iyan,” sabi niya, “malalaman mo kung sino talaga ang kumuha ng pera.”
“Bakit hindi mo na lang sabihin?”
Dahan-dahan siyang tumingin sa loob ng bahay, kung saan natutulog ang kambal.
“Dahil ang kumuha ay hindi isang tao.”
“Kung gayon, sino?”
Hindi siya sumagot agad.
Pagkatapos, sinabi niya ang pangalang hindi ko inaasahan.
“Si Elena.”
Sa likod niya, narinig ko ang boses ng biyenan ko.
“Hindi ko siya ninakawan.”
Nakatayo siya sa hagdan, hawak ang isa pang folder.
“Tumulong ako sa kanya,” sabi ni Elena. “Dahil ang perang iyon ay hindi para sa foundation. Para iyon sa’yo at sa mga bata.”
Tumingin ako kay Andres. Pagkatapos kay Elena.
“Bakit ninyo ako parehong niloko?”
Walang sumagot.
Sa mesa, umiilaw ang telepono ko. May bagong mensahe mula sa anonymous sender.
May isa pang anak. At buhay siya.
Napatigil ako.
“Anong ibig sabihin niyan?” tanong ko.
Nagkatinginan sina Andres at Elena.
Si Gabriel, na nasa labas ng gate, ay biglang sumigaw.
“Mariel, huwag mong bubuksan ang memory card!”
Huli na.
Naipasok ko na ang card sa laptop.
Lumabas ang isang video.
Sa unang frame, nakita ko ang sarili ko limang taon na ang nakalipas, nakaupo sa isang ospital. Hawak ko ang isang sanggol na hindi ko nakikilala.
Sa tabi ko, nakatayo si Gabriel.
At sa likod namin, nakangiti si Andres.
Pagkatapos, nagsalita ang dating ako sa video.
“Kung pinapanood ko ito ngayon, ibig sabihin nakalimutan ko na ang lahat.”
Pinindot ko ang pause.
Hindi ko kayang ipagpatuloy, pero alam kong kailangan.
Dahil sa gabing iyon, sa kasal na dapat sana’y panghihiya sa akin, hindi lang sikreto ni Andres ang nabunyag.
Bumalik ang isang bahagi ng buhay ko na sadyang kinuha sa akin.
At ang batang hawak ko sa video ay maaaring dahilan kung bakit handang magsinungaling ang lahat ng taong nasa paligid ko.